Stek tomahawk jest trudniejszy niż zwykły antrykot, ponieważ długa kość może unosić mięso nad patelnią. Rozwiązaniem jest delikatne nacięcie wzdłuż kości, mocne obsmażenie steka dla uzyskania crusty i dokończenie obróbki w piekarniku.
Stek tomahawk – skąd bierze się problem?
Tomahawk to duży stek z antrykotu z charakterystyczną, długą kością żebrową. Jego grubość sprawia, że samo smażenie na patelni często nie wystarcza. Kość może sprawić, że kawałek mięsa nie leży płasko, a część powierzchni nie ma pełnego kontaktu z rozgrzanym naczyniem. W efekcie skórka tworzy się nierównomiernie, podczas gdy środek nadal pozostaje niedogrzany.
Dlatego najlepszy stek tomahawk przygotowuje się dwuetapowo. Najpierw mocno obsmaża się go na patelni, aby zbudować rumianą crustę, a następnie dopieka w piekarniku. Kluczowym etapem jest nacięcie mięsa przy kości, dzięki któremu stek może położyć się płasko, a kość wystaje poza krawędź patelni.
Jak przygotować mięso przed smażeniem?
Do podstawowej wersji przepisu potrzebujesz niewielu składników. Najważniejsza jest jakość mięsa oraz kontrola temperatury, a nie rozbudowana marynata:
- stek tomahawk wołowy z antrykotu
- sól
- świeżo mielony pieprz
- masło klarowane do smażenia
- czosnek i świeże zioła, na przykład rozmaryn lub tymianek, opcjonalnie
Wyjmij mięso z lodówki odpowiednio wcześniej, aby przed smażeniem osiągnęło temperaturę pokojową. Zimny, gruby stek potrzebuje znacznie więcej czasu, by ogrzać się w środku, przez co jego powierzchnia może się nadmiernie przypiec.
Przed doprawieniem dokładnie osusz mięso papierowym ręcznikiem. Następnie przygotuj je w kilku prostych krokach:
- Nacięcie przy kości – ostrym nożem delikatnie natnij mięso wzdłuż kości, nie przecinając go całkowicie.
- Usuń ewentualne luźne błony i nadmiar tłuszczu wystający poza obrys steka.
- Posól mięso bezpośrednio przed smażeniem, a pieprz dodaj przed obróbką lub po niej, zależnie od preferencji.
- Sprawdź, czy stek po nacięciu leży stabilnie i płasko na patelni.
Bez nacięcia kość może unosić część steka nad patelnią. Wtedy mięso nie smaży się równomiernie, a uzyskanie jednolitej, mocno zrumienionej powierzchni staje się trudne.
Stek tomahawk – przepis krok po kroku
- Osusz i ogrzej mięso. Stek powinien być suchy z zewnątrz i mieć temperaturę pokojową. Wilgotna powierzchnia najpierw odparowuje wodę, zamiast szybko się rumienić.
- Mocno rozgrzej patelnię. Najlepiej sprawdzi się ciężka patelnia żeliwna, która dobrze utrzymuje wysoką temperaturę. Dodaj niewielką ilość masła klarowanego, odpornego na intensywne podgrzewanie.
- Obsmaż stek z obu stron. Ułóż go płasko, tak aby cała powierzchnia mięsa dotykała patelni. Smaż do uzyskania wyraźnego, złotobrązowego koloru. Obsmaż także boczne krawędzie, obracając stek szczypcami.
- Dodaj aromaty, jeśli ich używasz. Pod koniec obsmażania możesz dodać ząbek czosnku oraz gałązkę rozmarynu lub tymianku. Polewanie mięsa tłuszczem z patelni wzbogaca aromat, ale nie powinno zastępować mocnego obsmażenia.
- Dopiekaj stek w piekarniku. Przełóż patelnię do piekarnika rozgrzanego do około 180°C albo umieść mięso w naczyniu żaroodpornym. Czas zależy od grubości kawałka, dlatego nie kieruj się wyłącznie zegarem. W przypadku grubego tomahawka pieczenie może trwać około 10–15 minut, lecz najpewniejszym sposobem kontroli jest termometr kuchenny.
- Sprawdź temperaturę w środku. Wbij sondę w najgrubszą część mięsa, z dala od kości. Wyjmij stek chwilę przed osiągnięciem docelowej wartości, ponieważ temperatura jeszcze nieco wzrośnie podczas odpoczynku.
- Odstaw mięso. Po wyjęciu z piekarnika przełóż stek na deskę i pozostaw go na kilka minut. Nie krój go od razu. Ten etap pozwala sokom rozłożyć się w mięsie, dzięki czemu przy krojeniu wypływa ich mniej.
Na grillu można zastosować tę samą zasadę. Najpierw mocno zrumień stek nad bezpośrednim źródłem ciepła, a następnie przesuń go w chłodniejszą strefę i doprowadź do wybranej temperatury. Przy bardzo grubym kawałku metoda patelnia plus piekarnik daje jednak większą kontrolę w warunkach domowych.
Temperatura wewnętrzna a stopień wysmażenia
Kolor mięsa po przekrojeniu nie zawsze pozwala dokładnie ocenić stopień wysmażenia. Termometr włóż w środek najgrubszej części steka, omijając kość. Podane wartości są orientacyjne, a temperatura może wzrosnąć jeszcze podczas odpoczynku:
| Stopień wysmażenia | Temperatura wewnętrzna |
|---|---|
| Rare | około s°C |
| Medium rare | około 54–57°C |
| Medium | około 60–63°C |
| Well done | około 70°C i więcej |
Wartość dla rare bywa różnie podawana w zależności od przyjętej skali, dlatego przy tym stopniu najważniejsza jest kontrola wizualna i doświadczenie z konkretną grubością mięsa. W przypadku pozostałych stopni termometr pozwala znacznie łatwiej powtarzać rezultat.
Dlaczego stek musi odpocząć?
Po wyjęciu z piekarnika tomahawk nadal zatrzymuje ciepło i kończy się w nim proces gotowania. Kilka minut odpoczynku pozwala wyrównać temperaturę między zewnętrzną warstwą a środkiem oraz ogranicza wypływanie soków po przekrojeniu.
Największą kontrolę nad efektem daje połączenie trzech elementów: płaskiego ułożenia dzięki nacięciu przy kości, mocnego obsmażenia i dopieczenia do temperatury mierzonej w środku. Cierpliwość po wyjęciu z piekarnika jest ostatnim etapem, który decyduje o soczystości gotowego steka.